Historia Szklarskiej Poręby

Historia Szklarskiej Poręby związana jest ściśle z rozwojem hutnictwa szkła, z poszukiwaniami szlachetnych kamieni i kruszców, a od połowy XIX w z turystyką.

Czasy najdawniejsze...

Pod koniec XIII w. tereny dzisiejszej Szklarskiej Poręby zostały kupione przez zakon Joannitów z Cieplic w celu poszukiwania złota i szlachetnych kamieni. W połowie XIV w. powstała pierwsza huta szkła. Późniejszym właścicielem terenów oraz inicjatorem powstania kolejnych hut była rodzina Schaffgotschów, której majątek obejmował obszar gór i przedgórza. W tym czasie Karkonosze były penetrowane przez poszukiwaczy skarbów ziemi, przybyłych tu z zachodniej Europy, zwanych Walończykami. Ślady po ich obecności pozostałe do dnia dzisiejszego to sztolnie, wyrobiska, szyby a także tajemne znaki ryte na skałach, które świadczą również o bogactwie mineralnym tych terenów.

Hutnictwo szkła w Szklarskiej Porębie

Rozwój hutnictwa szkła wiązał się z intensywnym wyrębem lasów. Za potrzebnym do wytopu szkła drewnem huty „wędrowały” wzdłuż dolin potoków w głąb gór, a wraz z nimi osady hutników, drwali i kurzaków. Z „wędrującymi hutami szkła” wiąże się nazwa Szklarska Poręba, gdyż na szklarskich porębach powstawały osady pasterskie, które dały początek dzisiejszemu miastu. Nazwa została ustalona przez Instytut Śląski w 1946 r. i ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Ziem Odzyskanych nr 5. Kolejne huty szkła powstawały w latach - 1575r. nad Czeską Strugą, w 1617r. w Białej Dolinie, w 1754r. w osadzie Orle oraz w 1842r. w dolinie rzeki Kamiennej istniejąca do dziś huta - pierwotnie „Józefina” - po 1945 r. „Julia”. Przez kilkaset lat hutnictwo szkła było wiodącą dziedziną tutejszej gospodarki. Duży wpływ na historię Szklarskiej Poręby miało przybycie na jej tereny w 1578 r. grupy czeskich protestantów - emigrantów religijnych, którym na osadnictwo po śląskiej stronie gór zezwolił znany z tolerancji religijnej hrabia Schaffgotsch - w ten sposób powstała osada Marysin u stóp Szrenicy. Z grupy czeskich emigrantów szczególnie chwalebnie na kartach historii regionu zapisali się laboranci, znawcy medycyny naturalnej, produkujący słynne ziołowe specyfiki. Na przestrzeni XVII-XVIII w powstawały kolejne osiedla i tak na początku XIX w. Szklarska Poręba stała się jedną z największych wsi sudeckich. Składało się na nią 26 osad i przysiółków z 336 domami, dwoma kościołami (katolickim i ewangelickim), czterema szkołami, dwoma hutami i szesnastoma szlifierniami szkła, trzema młynami i tartakiem. Głównym źródłem dochodu miejscowej ludności była praca w lesie (drwale i kurzacy), wytop szkła (hutnicy) oraz uprawa ziemi i pasterstwo. To właśnie budy pasterskie na wysokogórskich halach dały początek dzisiejszym schroniskom górskim.

Rozwój turystyki w Szklarskiej Porębie

Od połowy XIX w. zaczęła intensywnie rozwijać się turystyka. Chęć poznania i osobistego doświadczenia uroków górskich wędrówek, a przede wszystkim piękno okolicy spowodowały, że Szklarska Poręba stała się bardzo znaną stacją klimatyczną i turystyczną Dolnego Śląska. Przełomem było wybudowanie drogi z Piechowic przez Przełęcz Szklarską do Harrachova w 1847r. oraz linii kolejowej z Jeleniej Góry do Tanvaldu w 1902 r. Od tego momentu Szklarska Poręba, rozwijając swoją funkcję turystyczną ugruntowała swoją pozycję, jako znane centrum turystyki i sportów zimowych. Kolejnym, ważnym dla rozwoju turystyki wydarzeniem było wybudowanie w 1962 r. Kolei Linowej „Szrenica” (wyciąg krzesełkowy).

Pod koniec XIX w. wieść o uroku miejscowości i pięknie okolicy spowodowała napływ do Szklarskiej Poręby artystów - pisarzy, poetów, malarzy i rzeźbiarzy. Tak powstała swoista kolonia artystyczna, której tradycje kontynuują artyści współcześni.

Po 1945 roku większość bazy noclegowej Szklarskiej Poręby przeszła na własność Funduszu Wczasów Pracowniczych i Szklarska Poręba stała się jedną z najbardziej znanych miejscowości wypoczynkowych w Polsce.

Prawa miejskie uzyskała Szklarska Poręba w 1959r.

Obecnie Szklarska Poręba i Karpacz to dwa najbardziej znane i najchętniej odwiedzane miasteczka turystyczne Karkonoszy.

Galeria

Lokalizacja

1043 wyświetlenia w 2023r.

Kategorie atrakcji

Pozostałe atrakcje turystyczne

Szrenica – szczyt o wysokości 1362 m n.p.m., na który prowadzi krzesełkowa kolej linowa. Na wierzchołku znajduje się schronisko górskie „Szrenica” i obserwatoriu...

Śnieżne Kotły stanowią rezerwat ścisłym Karkonoskiego Parku Narodowego. Śnieżne Kotły to dwa kotły polodowcowe, położone pomiędzy

Zakręt Śmierci Sławny, niebezpieczny zakręt o promeniu 30 metrów (o prawie 180’) na wysokości 755 m n.p.m. pomiędzy Szklarską Poręb�...

Szlak Waloński Przebieg szlaku: Kościół cmentarny p.w. Matki Boskiej Różańcowej w Szklarskiej Porębie (tu...

Dom Wlastimila Hofmana Dom Wlastimila Hofmana - obecnie własność prywatna, po telefonicznym uzgodnieniu gospodarze udostępniają dom zwiedzającym.

Złoty widok to doskonały punkt widokowy na całe pasmo Karkonoszy. Szczyt znajduje się na wysokości 610 m n.p.m. Zbudowany jest z granitu karkonoskiego. Jest to stromy p...

Skwer Radiowej Trójki Zielony skwer znajdujący się w centrum Szklarskiej Poręby, nazwany tak m.in. na cześć ogłoszenia Szklarskiej Poręby Stolicą Programu III Polski...

Odwiedzając Szklarską Porębę warto wybrać się na wycieczkę na szczyt leżący w Górach Izerskich - Wysoki Kamień (Hochstein). Leży on na wysokości 1058 m n.p.m. w Sudetach Zachodnich, tuż nad Szklarską Porębą. Ze szczytu roz...

Chybotek Bedąc w Szklarskiej Porębie warto wybrać się na spacer, aby zobaczyć jedną z bardzo ciekawych górskich atrakcji. Jest nim Chybotek - kilkumetrowej wysokości zespół...

Dom Garharta i Carla Hauptmannów Dom Garharta i Carla Hauptmannów - oddział Muzeum Karkonoskiego - zbudowany w ...

Dworzec kolejowy w Szklarce Porębie to niewielka stacja kolejowa położona w malowniczej miejscowości Szklarka Poręba, położonej w Sudetach Zachodnich w Polsce. Jest to stosunkowo mała stacja kolejowa, ale stanowi ważny punkt w sieci...

Szklarska Poręba Szlaki Turystyczne: Szlak Waloński - Szlak prowadzi ze Szklarskiej Poręby Dolnej spod kościoła cmentarnego p.w. Matki Boskiej Ró...

Kościół Bożego Ciała Kościół p.w. Bożego Ciała o. Franciszkanów - wybudowany w latach 1884-86 w stylu neoromańskim, we wnętrzu znajdują się obrazy Wlastimila Hofmana. ...

Młyn Łukasza w Szklarskiej Porębie Młyn Łukasza - dawny młyn wodny na Kamieńczyku, murowano - drewniany, o rozczłonkowanej kilkukondygnacyjnej bryle, dekorowany rzeźbą figuralną, pr...

Historia Szklarskiej Poręby związana jest ściśle z rozwojem hutnictwa szkła, z poszukiwaniami szlachetnych kamieni i kruszców, a od połowy XIX w z turystyką. Czasy najdawniejsze... Pod koniec XIII w. tereny dzisiejs...

Chata Walońska Waloni, pochodzący z Belgii i północnej Francji poszukiwacze cennych minerałów, rozpoczęl...

Szklarska Poręba narciarstwo biegowe Doskonałe warunki do uprawiania narciarstwa biegowego panują w Jakuszycach (dzielnicy Szklarskiej Poręby). Ośrodek Narciarstwa...

Żelazny Tygiel Waloński - Osada Poszukiwaczy Skarbów Jedyny tego rodzaju skansen w Karkonoszach, odtwarzający średniowieczne urządzenia górnicze i hutn...

Studnia, która znajduje się w lobby obiektu Czarny Kamień Resort & Spa, powstała przed kilkuset laty. Powstanie jej wiąże się z�...

Tuż przy drodze głównej, w samym centrum Szklarskiej Poręby, położony jest Rodzinny Park Rozrywki Esplanada. Rodzinny Park Rozrywki Esplanada jest czynn...

Wyciągi Narciarskie w Szklarskiej Porębie Tereny do uprawiania narciarstwa zjazdowego i snowboardu można podzielić na dwa regiony: miasto i Szrenica. Dla bardziej wymagających atrakcją będzie kompleks Szrenicy. Ś...

Stadion sportowy - Szklarska Poręba Stadion znajduje się przy Placu Sportowym w odległości 300 m od centrum. Położony jest na wysokości 700 m n.p.m. Ze względu na położenie jest c...

Baseny i Aquaparki  Hotel BORNITul. Mickiewicza 21tel. 75 612 17 24 Do dyspozycji pełnowymiarowy, 25-metrowy...

Kolej Izerska Na początku XX wieku została wybudowana linia kolejowa, klucząca wśród gór Izerskich i Karkonoszy. Niestety, od II wojny ś...

Muzeum Mineralogiczne W Muzeum Mineralogicznym w Szklarskiej Porębie można obejrzeć blisko 3000 eksponatów: minerałów i skamieniałości z całego świata, a także jeden eksponat z kosmosu - meteoryt Gibeon. Przed...

Szklarska Poręba wyścigi psich zaprzęgów W jakuszyckich lasach można spotkać od niedawna niezwykle widowiskowe gonitwy psich zaprzęgów. Powstał wspaniały ośrodek treningow...

Opis Tras Rowerowych w Szklarskiej Porębie i okolicy Trasa nr 1 Mała Szklarska Pętla Długość trasy 13 km.Centrum Szklarskiej Poręby - obok sta...

Świeradów Zdrój Świeradów Zdrój to malowniczo położone (450 - 650 m. n.p.m.) uzdrowisko w sercu

Szklarska Poręba na Szlaku - Karkonosze Karkonosze - pasmo górskie o długości ok. 70km i szerokości 8-20km, r...

Piechowice Nazwa Piechowice pojawiła się po Drugiej Wojnie Światowej, gdy Dolny Śląsk znalazł się w granicach Polski. Piechowice to miasto i jedno...

Harrachov Harrachov to znana miejscowość turystyczna położona u podnóża Čertovej Hory w 

Cieplice Zdrój Cieplice (uzdrowiskowa dzielnica Jeleniej Góry) to najstarszy kurort w Polsce. Bijące tu od wieków źródła, jedyne w Polsce o tempe...

Sobieszów Sobieszów od roku 1976 znajduje się w granicach administracyjnych Jeleniej Góry. Od XIV wieku aż do 1945 roku osada była częścią dóbr rodziny Schaffgotschów, po zakończe...

Jagniątków Jagniątków dziś jest jedną z dzielnic miasta Jelenia Góra (od 1998 r.). Dzięki temu do Jagniątkowa można dojechać jeleniogórską komunikacją miejską w cenie biletu m...

Jelenia Góra Jelenia Góra to 900-letnie miasto leżące w kotlinne jeleniogórskiej w sercu Karkonoszy. Ludzie kultury chętnie przyjeżdżają do Jeleniej Góry aby wziąć udział w spot...

Karpacz Karpacz - malownicze miasteczko usytuowane w sercu

Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu Muzeum Sportu i Turystyki mieści się w centrum Karpacza przy ul. Kopernika w zabytkowej, górskiej chacie o konstrukcji przysłupowej.

Muzeum Zabawek w Karpaczu Muzeum Zabawek znajduje się w Karpaczu, można podziwiać tu kolekcję lalek i zabawek z całego świata (ponad 2000 eksponatów), której podstawę stanow...

Kościółek Wang w Karpaczu Średniowieczna drewniana Świątynia Wang stanowi największą atrakcję Karpacza. Położona jest w Karpaczu Górnym na wys. 885 m n.p.m. Została zbudowana...

Karkonoskie Tajemnice w Karpaczu W Karkonoskich Tajemnicach, położonych u stóp Śnieżki, każdy Odwiedzający ma okazję poznać historie i legendy związane z Kark...

Zamek Chojnik jest jedną z najbardziej znanych ruin zamkowych na Dolnym Śląsku, przy tym najczęściej odwiedzanych, przede wszystkim ze względu na świetne położenie...

Ścieżki dydaktyczne Karkonoskiego Parku Narodowego Przyrodnicze ścieżki dydaktyczne wytyczone na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego pokry...

Położone między Karpaczem a Ścięgnami Western City pozwala odwiedzającym na przeniesienie się do czasów amerykańskiego Dzikiego Zachodu. Na terenie 5 ha znajduje się 12 drewnianych budynków tj.: "Chata Traperska", "Biu...

Kowary Kowary to pięknie położony zakątek Polski, ukryty między Karkonoszami i Rudawami Janowickimi na wysokości 420-1266 m n.p.m.. Specyficzny mi...

Małe miasteczka, dziki zachód, kraina Świętego Mikołaja, podwodny świat, makieta bitwy powietrznej oraz wiele innych. Do dyspozycji odwiedzających są również: stanowiska...

Sudecka Zagroda Edukacyjna w Dobkowie to miejsce pełne magii i zabawy. Tutaj można zdobyć wiedzę na temat przeszłości geologicznej Ziemi w interesujący, interaktywny i dynamiczny sposób. Odnajdą się tu wszystkie osoby, od tych najm...

Mała Japonia to miejsce jedyne w swoim rodzaju. To nie tylko przepiękny ogród japoński, ale także kawałek prawdziwej Japonii. Został skomponowany zgodnie z japońską sztuką zakładania ogrodów ora...

Bobrowe Skały to granitognejsowe skały na północno-wschodnim stoku góry Ciemniak (699 m n.p.m.) we wschodniej części Kamienickiego Grzbietu w Górach Izerskich. Od s...

W dawnych czasach przebiegała tędy Czeska Ścieżka. Znany trakt prowadzący z kasztelanii wleńskiej do Starej Wsi Szklarskiej, a następnie do Czeskiego Brodu na rzece Kamiennej. Tu stała strażnica, gdzie spotyka...

chevron_left
chevron_right
serce Twoje ulubione obiekty 0